Liniał powinien mieć o 20-30mm większą(lub najbliższą większą) długość pomiarową niż fizyczną długość przesuwu w danej osi, by nie uległ uszkodzeniu na krańcu, np jeśli fizyczny przesuw np stołu ma 300mm to liniał powinien mieć 320-330mm pomiaru. Liniały najlepiej optyczne, w wersji standardowej (np SINO serii KA300), lub "slim" jeśli mało miejsca(np KA200), np
https://pl.aliexpress.com/item/1005004530720743.html
https://pl.aliexpress.com/item/32848997310.html
Mają one wyjście TTL/RS422

(tutaj widać liniał standard zamontowany na kolumnie(podnoszenie głowicy-Z), i slim zamontowany na głowicy(wysuw wrzeciona-U gdzie jest mało miejsca)


Najlepiej jak czytnik jest z ekranem matrycowym LCD,

gdzie przy wykorzystaniu funkcji frezarskich widać pomocniczą grafikę,
np funkcja rozmieszczenia otworów na okręgu o zadanej średnicy(bez udziału podzielnicy - kręcąc tylko pokrętłami X Y osi stołu),


rozstaw liniowy otworów, itd



Dobrze jak czytnik do frezarki ma 4 osie i możliwość sumowania dwóch(np Z+U), wtedy jeden liniał montuje się na kolumnie (podnoszenie pionowe głowicy/lub stołu - oś Z) a drugi na wysuwie wrzeciona(oś U). Obie wartości można zsumować w czytniku i wtedy nie popełnimy błędu przy frezowaniu dwu płaszczyzn o różnicy wysokości przekraczającej wysuw wrzeciona(U), albo gdy do frezowania drugiej płaszczyzny trzeba podnieść/przestawić głowicę(opuścić stół), wygląda to w czytniku tak

Ale jak nie mamy środków na 4 to wystarczy też na 3 osie.

Czytnik taki jak w linku (Ditron D80) mam z polskim menu (zdjęcie), co też ułatwia obsługę. (także kilka modeli innych producentów ma polskie menu do wyboru),
tu 3 lub 4 osiowy (do wyboru, plus ewentualnie RPM) Ditron D80 z menu PL https://pl.aliexpress.com/item/32966097535.html
Ditrony mają wejścia osi też RS422, więc nie trzeba konwerterów do podłączenia liniałów...

Ale może znajdziesz jeszcze tańsze..

Zazwyczaj końcówka wrzeciona ze stożkiem 7:24 (BT) który nie jest samozakleszczający wygląda podobnie jak ta,

gdzie kostki przykręcane do rowków czoła wrzeciona wchodzą w wycięcia oprawki narzędziowej

i służą do jej napędu obrotowego.


Wrzeciono ze stożkiem Morse'a(MT, MK) nie potrzebuje takich kostek, gdyż stożek Morse'a jest samozakleszczający i oprawka otrzymuje napęd przez zakleszczenie(cierne) w stożku. Końcówka wrzeciona wygląda tak

Różnice widać na tych przekrojach gdzie:
(a) stożek Morse'a (MT- Morse Taper), (b) stożek 7:24 (NT- National Taper)

qerc pisze:..z mocowaniem na stożek morsa dyskwalifikuje ją do sporadycznego wykorzystania.

Nie dyskwalifikuje, stożki NT są nieodzowne w frezarkach z automatycznym dociąganiem, i automatyczną wymianą narzędzi(np CNC). Narzędzie z chwytem Morse'a można wymienić tylko ręcznie wybijając je z gniazda poprzez uderzenie od góry w zluzowaną szpilkę dociągającą. Dociąganie jest po to by w trakcie obróbki narzędzie pod wpływem drgań i promieniowo działających sił samo się nie wykleszczyło, co mogło by je (i detal) zniszczyć.
Fakt, że nieraz potrafi porządnie się zassać w gnieździe i trzeba mocniej walnąć (najlepiej mosiężnym lub miedzianym młotkiem) by je odkleszczyć, ale wystarczy nie dociągać na siłę by nie było takich kłopotów. Zresztą gdy trzeba mocniej walnąć to by nie nadwerężać łożysk pod końcówkę wrzeciona można przy wybijaniu podłożyć klocek z twardego drewna/aluminium, opartego o stół.
Sam mam frezarkę(ZX32G) ze stożkiem MT3 do warsztatowych robót, i przy nieprodukcyjnym wykorzystaniu nie sprawia to większych problemów.


Poza tym oprawki narzędzi z chwytem Morse'a są tańsze niż BT, i pasują też do innych obrabiarek.